Waar het begon

Ik was vijftien en zat op een gymnasium in Duitsland, toen ik voor mijn verplichte schoolstage koos voor een antroposofisch ziekenhuis.

Op mijn eerste dag werd een vrouw binnengebracht die na een beroerte dagenlang alleen op haar keukenvloer had gelegen. Ze had geen familie. Geen vrienden. De postbode vond haar toevallig.

Vier dagen hielp ik mee haar te verzorgen. Op de vijfde dag liep ik haar kamer binnen. Ze was overleden.

Wat daarna gebeurde, heeft blijvende indruk op mij gemaakt.

Hoewel een ziekenhuisbed normaal gesproken zo snel mogelijk weer beschikbaar moet zijn, gebeurde dat hier niet. Er werd een kaarsje aangestoken. Ik werd naar de tuin gestuurd om een bloemetje te plukken. Samen wasten we haar met warm water en lavendelolie.

Er was geen haast. Ook geen spektakel. Alleen aandacht.

Het was de eerste keer dat ik een overleden mens zag. Maar misschien nog wel belangrijker: het was de eerste keer dat ik zag hoeveel liefde, waardigheid en menselijkheid er in een afscheid kunnen zitten.

De eerste begrafenissen

De nieuwsgierigheid rond om de dood was er eigenlijk altijd al.

Als kind hield ik al begrafenissen voor dode vogeltjes, muisjes en regenwormen. Het voelde voor mij vanzelfsprekend dat ook een klein leven een moment van aandacht verdiende. Dat kreeg ik van huis uit mee. Mijn moeder werkt trouwens ook al jaren in de uitvaartzorg in Duitsland, zij is uitvaartspreker en levensverhaal schrijver.

Verhalen

Ik werkte jarenlang in de media, televisie, mode en muziek. Als redacteur, journalist, vertaler en producer. Eigenlijk draaide ook daar alles om mensen. Om goed kijken. Om luisteren. Om de kleine details die iemand een eigen gezicht geven.

Ik heb er ontzettend veel geleerd en met veel plezier gewerkt. Maar ergens begon het ook te wringen. Niet omdat er iets mis was met dat werk, maar omdat ik voelde dat ík veranderd was.

Later werd ik moeder van twee kinderen. En zoals zoveel ouders ontdekte ik opnieuw hoe kwetsbaar het leven eigenlijk is. Hoe tijdelijk. En hoeveel liefde er in gewone dagen kan zitten.

Opnieuw beginnen

Toen ik besloot me om te scholen, ben ik lang op zoek gegaan naar een opleiding die aansloot bij hoe ik zelf naar afscheid kijk. Geen vaste draaiboeken. Geen 'zo hoort het'. Wel ruimte voor aandacht, eerlijkheid en eigenheid.

Die vond ik in de opleiding tot bewuste Uitvaartbegeleider bij Susanne Duijvestein van Bij Afscheid.

Vanaf de eerste les voelde ik: dit klopt. Alsof alles wat ik onderweg had geleerd ineens op zijn plek viel.

De eerste uitvaart - Een full circle moment

Mijn eerste uitvaart als uitvaartbegeleider vergeet ik nooit meer. Toen ik de kamer binnenkwam, hadden de naasten kaarsjes aangestoken. Op bed lagen veldbloemen.

De naasten verzorgden hun overleden dierbare met exact dezelfde lavendelolie die ik bijna dertig jaar eerder gebruikte tijdens mijn stage in het ziekenhuis.

Het was een ‘full circle moment’ die mij alleen maar bevestigde in mijn keuze voor dit vak.

Waarom Ruhe?

Ruhe is een woord uit mijn moedertaal, het Duits. Het betekent rust.

En precies dat hoop ik mee te brengen wanneer iemands wereld tegelijk stil en op zijn kop staat.

Door goed te luisteren, rust en overzicht te bewaren en samen een afscheid vorm te geven dat klopt bij de mens om wie het gaat.

Verdriet

Ik krijg weleens de vraag of dit geen ontzettend verdrietig werk is.

Soms wel. Maar het is misschien ook wel het meest menselijke werk dat ik ken.

Juist als iemand overlijdt, vallen veel maskers weg. Dan gaat het ineens niet meer over carrière, status of spullen, maar over liefde. Over spijt. Over dankbaarheid. Soms ook over oude familiedynamieken die ineens weer voelbaar worden.

En vergis je niet: er wordt in een uitvaartweek ook vaak ontzettend hard gelachen. Om een verhaal dat iedereen kent. Om opa's droge humor. Om de spreker die nét iets te enthousiast zijn neus snuit in de microfoon. Of om het gehannes met een kist die maar net door een smal gangpad past.

Het leven zit vol contrasten. De dood vormt daarop geen uitzondering.

Ik ben niet bang voor verdriet.

Ik denk dat verdriet getuigen en ruimte nodig heeft. En soms gewoon iemand die blijft zitten en het overzicht bewaart.

Tot slot

Mijn fascinatie ligt eigenlijk niet zozeer bij de dood.

Mijn fascinatie ligt bij het leven.

Bij mensen.

Bij hun verhalen.

Bij de liefde die ze achterlaten.

En bij de manier waarop een kloppend afscheid mensen iets kan meegeven voor de weg die daarna volgt.